سبب بيماريها ؛ سومى ، در اقسام عارضه‌ها ؛ و سه مقالهء ديگر ، در سبب عارضه‌ها . 10 . كتاب بزرگ در نبض « 61 » در چهار مقاله است . اولى ، در اقسام نبض ؛ دومى ، در استدلال بر نبض ، سومى ، در سببهاى نبض ، چهارمى ، در اخطارهايى كه از نبض به دست مىآيد . 11 . كتاب مواضع دردناك « 62 » ، در شش مقاله . 12 . كتاب بحران « 63 » ، در سه مقاله . 13 . كتاب ايام بحران « 64 » ، در سه مقاله . 14 . كتاب تبها « 65 » ، در دو مقاله . 15 . كتاب چارهء بهبود « 66 » ، در چهارده مقاله .

--> - با عنوانى واحد به نام كتاب العلل ناميدند و سريانيان با عنوانى دور تر به نام كتاب العلل و الاعراض ناميدند . اين كتاب را من به سريانى ، براى بختيشوع ، و حبيش به عربى ، براى ابو الحسن على بن يحيى ، ترجمه كرده است . رسالهء حنين ، ، ص 11 ؛ بيست گفتار ، مهدى محقق ، ص 376 . ( 61 ) . De Pulsibus ؛ جالينوس گفته است كه ساليان دراز ، با حرص شديد و اجتهاد عظيم ، تأمل در امر نبض مىكرده تا اينكه انقباض رگ را درك كرده كه توانسته به آن اعتماد كند و ادراك انقباض رگ يكى از مبادى علم نبض است . و ابن سينا گفته است كه نبض طبيعتى موسيقارى دارد . زيرا ، نسبت ميان زمانهاى نبض در سرعت و در پىدرپى بودن ، مانند نسبتى است كه ميان زمانهاى نقرات است . المقالة الصلاحية ، ص 32 . كتاب نبض جالينوس را حنين بن اسحاق براى يوحنا بن ماسويه ترجمه كرده است . رسالهء حنين ، ص 13 ؛ بيست گفتار ، مهدى محقق ، ص 378 . ( 62 ) . De Locis affectis ؛ حنين اين كتاب را به نام فى تعرف علل الاعضاء الباطنة ناميده مىگويد كه غرض جالينوس در آن اين است كه نشانه‌هايى را كه از آن پى به احوال اعضاى باطنه برده مىشود - چه بيمارى در آن اعضا پيدا شده باشد و يا آنكه بعدا پيدا شود - توصيف كند . رسالهء حنين ، ص 12 ؛ بيست گفتار مهدى محقق ، ص 377 . ( 63 ) . De Crisibus ؛ غرض جالينوس در اين كتاب آن است كه بيان كند چگونه انسان بدانجا مىرسد كه پيش پيش درمىيابد كه بحران وجود دارد يا نه ، و درصورتىكه وجود دارد كى پيدا مىشود و به چه چيز بازگشت مىكند . حنين اين كتاب را براى يوحنا بن ماسويه ترجمه كرده است . رسالهء حنين ، ص 15 ؛ بيست گفتار ، مهدى محقق ، ص 380 . ( 64 ) . De Crisibus Decretoriis ؛ حنين مىگويد كه اين كتاب در سه مقاله است . در دو مقالهء اول ، اختلاف حال روزهاى مختلف بحران توصيف مىگردد و در مقالهء سوم ، علل اينكه چنين اختلافى در قوت روزها وجود دارد بيان مىشود . او اين كتاب را براى محمد بن موسى ترجمه كرده است . رسالهء حنين ، ص 16 ؛ بيست گفتار ، مهدى محقق ، ص 380 . ( 65 ) . De TiyPis Febrium ؛ حنين مىگويد كه من در وقتىكه كودكى بيش نبودم كتاب را براى جبرئيل بن بختيشوع ترجمه كردم و اين نخستين كتابى بود كه از جالينوس ، به سريانى ، ترجمه كردم و سپس ، چون به سن كمال رسيدم اغلاط آن را اصلاح نمودم و نسخه‌اى براى فرزندم گرفتم و نيز آن را براى ابو الحسن احمد بن موسى ترجمه كردم . رسالهء حنين ، ص 15 ؛ بيست گفتار ، مهدى محقق ، ص 380 . ( 66 ) . Methodus Medendi ؛ حنين پس از توصيف چهارده مقالهء اين كتاب مىگويد : « اين است آن كتابهايى كه -